Nieuws

Bert Anthonisse
bert.anthonisse33@gmail.com

2 april 2022

Boekdrukkunst / Manon van der Heijden

De wereld en Nederland. Een sociale en economische geschiedenis van de laatste duizend jaar
Onder redactie van Karel Davids en Marjolein ’t Hart

Dit brede, diepe en veelzijdige boek is prettig leesbaar geschreven. Er staat ook informatie in over de Boekdrukkunst.

Misschien ook interessant voor betrokken bij Drukwerk In de Marge.

(…)

Een belangrijke voorwaarde voor de groei en verspreiding van kennis in Europa in de vroegmoderne tijd vormde de ontwikkeling van de boekdrukkunst.

De druktechniek (blokdruk) was al eerder bekend – met name in China en Korea –, maar blokdruk was nog intensief en duur, en leidde daardoor niet tot een sterke groei in de productie van boeken. De techniek met losse loden letters had een groter potentieel.

Toch is de techniek op zich niet de enige factor: van groot belang was het feit was dat de Europese productie van handschriften al hoog was, zoals te zien is in tabel 4.5. Daaruit blijkt dat de vraag naar boeken enorm was, vooral de vraag naar goedkope boekjes die de lagere klassen zich konden veroorloven. Deze vraag spoorde de technologische vernieuwingen aan.

De door Johann Gutenberg in Mainz in 1454–1455 gedrukte Bijbel was het begin van een omwenteling: het was het eerste grote gedrukte boek tegen een lage prijs. De boekproductie raakte na 1500 in een versnelling toen nieuwe drukmethodes leidden tot een scherpe daling van de prijzen. Vooral in de verstedelijkte gebieden vestigden zich veel boekdrukkers; de Nederlandse Republiek telde alleen al 671 boekdrukkers en -verkopers in de jaren zestig van de zeventiende eeuw.

Per hoofd van de bevolking werd in de Republiek in de tweede helft van de achttiende eeuw de meeste boeken uitgegeven: per duizend inwoners 488 per jaar tegen gemiddeld 122 per jaar in heel Europa.

In eerste instantie konden vooral de zonen uit de stedelijke en adellijke elites profiteren van de nieuwe kennis die via boeken en via onderwijs op Latijnse scholen en universiteiten in Italië, Frankrijk, Engeland en de Nederlanden werd overgebracht.

(…)

2 gedachten over “Boekdrukkunst / Manon van der Heijden”

  1. Misschien zijn we met onze 6 generaties drukkerspatroons en 230 jaar een van de oudste drukkerij-families, die nog steeds actief zijn.
    Drukkers in de Eurregio van alle soorten drukwerken waaronder religieuze en educatieve boekwerken, Prenten van houtgravures en houtsnedes uit de 18e eeuw, Periodieken en zelfs in rotatie gedrukte kranten, wetenschappelijke drukwerken en drukwerken voor personen, families, lokale bedrijven en overheden, landelijke uitgevers, bedrijven en overheid en de Europese Gemeenschappen. Een kwestie van volhouden en doordrukken.
    Jan Alberts – Stichting Alberts’ Historie – Alberts Print – 3680 Maaseik

    Beantwoorden
  2. Hier zou bij vermeld moeten worden wat de eerste drukkers in Nederland waren:

    DRUKKERIJ KETELAER EN DE LEEMPT

    Ketelaar lijkt nauw verbonden met de Nederlandse Literatuur. In 1473 is de eerste drukkerij in Nederland opgericht met de naam “Ketelaar en De Leempt “. Deze drukkerij was gevestigd in Utrecht en is opgericht door Nicolaus Ketelaer (later Ketelaar) en Gherardus de Leempt.

    Meer informatie over de drukkerij is terug te vinden in het museum van Joure. Een aantal orginele gedrukte werken zijn terug te vinden in de Koninklijke Bibliotheek in Den Haag.

    Ketelaar was een verre voorouder van moeders kant: Helena Jentje Ketelaar, vrouw van F.M Gaarenstroom, ook drukker, mijn vader. Dus kom uit een zeer oud drukkersgeslacht sinds 1473, het drukken zit dus echt in het bloed…

    Karel Gaarenstroom
    Historisch Druckerytje Middelburg

    Beantwoorden

Plaats een reactie