Nop Maas (1949–2026) heeft zijn hele werkzame leven aan de Nederlandse letterkunde gewijd. Hij publiceerde over de literatuur en de geschiedenis van de negentiende eeuw, maar werd vooral bekend door zijn werk over Gerard Reve en Hanny Michaelis. Daarnaast was hij een onvermoeibaar lezer, verzamelaar, notulist van het literaire leven en, onder de Korenmaat, margedrukker van kleine bibliofiele uitgaven.

In Ratatouille bracht hij literaire en academische anekdotes, verhaaltjes, vragen en opmerkingen, roddels en curiositeiten bijeen. Het boek bevat allerlei wetenswaardigheden uit lectuur, overpeinzing en werkelijkheid: soms als aanvulling bij andermans boeken, soms als herinnering aan personen uit de neerlandistiek en de literaire wereld, soms als kleine, scherpe observatie. Maas noteerde juist ook wat de officiële literatuurgeschiedenis doorgaans niet haalt.

Zo ontstaat een boek dat geen gewone studie is, maar een persoonlijk en geestig schaduwarchief van de Nederlandse letteren. Reve, Hanny Michaelis, Van Oorschot, Voskuil, Frida Vogels en vele anderen duiken erin op, maar evenzeer de uitgevers, hoogleraren, verzamelaars, drukkers en zonderlingen die bij die wereld hoorden. Ratatouille is daardoor een boek vol kennis, herinnering, achterklap en liefde voor de literatuur.

Het was Nop Maas niet meer gegeven dit boek in druk te zien verschijnen. Hij overleed op 16 mei 2026. Vriendinnen en vrienden maakten snelle publicatie mogelijk. Daarmee is Ratatouille ook zijn zwanenzang: geen plechtig slotakkoord, maar een laatste eigenzinnig rondgaan door de wereld waaraan hij zijn leven had gewijd.