Vraag & aanbod

Rani D'Hondt
Contactpersoon: Rani D'Hondt
rani.dhondt@outlook.com

9 mei 2020

Op zoek naar flan/matrijzenkarton dat diende om kranten mee te drukken in de jaren 70


Eerst en vooral ben ik heel erg blij dat een website zoals deze bestaat.
Hopelijk is hier iemand dat mij kan helpen.

Ik ben Fotograaf-Grafisch vormgever en zou graag presentatiedoosjes-enveloppen maken uit matrijzenkarton dat diende om kranten te drukken destijds (zie foto). Ik ben op dit idee gekomen na dat ik toevallig eentje op de kop had getikt op een marktje. Ik heb er heel erg lang niets mee gedaan, maar kreeg een poosje geleden het idee om uit het materiaal presentatiedozen te maken om mijn prints in te steken. Omdat ik het zo’n mooi materiaal vind met het reliëf van de letters en omdat het een extra creatieve touche geeft aan mijn werk.

Dus, mijn vraag is of iemand weet waar ik deze nog kan vinden. Ik heb door research al begrepen dat deze vroeger heel erg makkelijk gewoon werden weggegooid. Dus waarschijnlijk is het moeilijk om deze te vinden. Daarom zou ik ook heel erg blij zijn mijn flans/ matrijzenkartonnen die diende voor andere doeleinde zoals: informatieve boeken, dichtbundels, …

Misschien nog eens even uitleggen wanneer en waarom deze werden gebruikt:

In de jaren ’70 werd al met offset gedrukt, maar zeker ook nog in hoogdruk. De flan op de foto wordt voor hoogdruk gebruikt, specifiek voor een rotatiepers, dus met ronde drukvormen. Dit was de gangbare manier om kranten te drukken.

De tekst werd eerst in lood gezet met een zetmachine (Linotype, Intertype) – in spiegelbeeld. De loden tekst wordt opgemaakt tot een pagina. Die drukvorm (vlak) wordt in een speciaal karton geperst, zonder inkt, zodat er een hol reliëf ontstaat met de tekst (leesbaar). Vervolgens wordt deze flan gebogen tot een halve ronde. Die halve ronde wordt dan als mal gebruikt om vloeibaar in te spuiten en een halfronde loden drukvorm te maken, ook stype genoemd. De tekst staat opnieuw in spiegelbeeld. Twee halve ronde stypes worden tegen elkaar op de rotatiepers geplaatst. Deze worden uiteindelijk ingeïnkt en afgedrukt op het papier.

Dus als er iemand mij kan en wil helpen alle hulp is welkom.
Alvast bedankt om even tijd te nemen om dit te lezen.

  • 95940096_861476520998767_2813173441094483968_n

    95940096_861476520998767_2813173441094483968_n

4 gedachten over “Op zoek naar flan/matrijzenkarton dat diende om kranten mee te drukken in de jaren 70”

  1. In 1970 leverde de fa. Leissler in Maarsen zeer veel matrijzen karton voor de kranten.
    Voor zover ik weet bestaat Leissler nog, kan je informeren.
    De laatste krantendrukkerij die ik ken was drukkerij Dijkman op de prinsengracht in Amsterdam die nog een pers had waar met loden styps de waarheid drukten, in de jaren 1974-75 later vervangen voor dupont kunsstofplaten. Drukkerij Dijkman later verhuisd naar diemen en nu zoals velen failliet
    Peter Kooring

    Beantwoorden
    • Dag Peter,

      Dankjewel voor je berichtje.
      Ik zal zeker eens horen bij Leissler.

      Vriendelijke Groeten,
      Rani D’Hondt

  2. Dag Henk,

    Merci voor je berichtje en de uitleg.
    Oh wat jammer, anders was mijn probleem misschien wel opgelost geweest.
    Achjaa, ik ben aan het denken om zelf exemplaren te laten maken met eigen teksten.
    Als je daarover nog tips en tricks wilt meegeven mag dat altijd 🙂

    Vriendelijke Groeten
    R.D

    Beantwoorden
  3. Destijds werden er extreem veel “matrijzen” van karton gebruikt bij de productie van kranten, weekbladen, boeken en reisgidsen. Tot de bekendste fabrikanten behoorde Woodflong. Het van oorsprong Amerikaanse bedrijf had “shrink” en “non-shrink”-uitvoeringen. Voor goedkoop werk volstonden de varianten waar de krimp van het matrijzenkarton geen probleem was. Voor bv advertenties was de werkelijke maat van belang dus daar werden de duurdere non-shrink-varianten gebruikt. De kartonkleur was een indicatie voor de kwaliteit. Enkele jaren geleden zag ik op een rommelmarkt in Düsseldorf honderden exemplaren liggen. Ik was destijds met de trein en door mijn “Bandscheibenproblem” niet in staat ze zelf te dragen. Jammer! Ze zijn geweldig om wit te schilderen en als leesbare tekst te gebruiken.

    Beantwoorden

Plaats een reactie