Vraag & aanbod

Chris Bronkhorst
collidds@gmail.com
0624601201

26 augustus 2022

Typografie Citroën jaren 60

Ik ben op zoek naar meer informatie over het door Citroën in de jaren 60 gedurende een aantal modeljaren (1963 tm 1967) gebruikte lettertype (zie foto’s). Ik kwam op deze vraag nadat ik op internet op de door Willem Sandberg ontworpen ex libris van het SMA vond. Ik vond die lettertypes zo sterk op elkaar lijken dat bij mij de vraag opdrong. Of er een relatie tussen Sandberg en Citroën is geweest. Dat blijkt niet zo te zijn.

Ik besteed in het manuscript van het boek dat ik schrijf over de Citroën DS-ID 1955 – 1975 veel aandacht aan de publiciteit rond de DS en de gehanteerde typografie. Vandaar ook mijn interesse.

Foto 1: cover van de brochure van de ID19 van sept. 1962
Foto 2: Ex libris van Stedelijk Museum Amsterdam door Willem Sandberg ontworpen
Foto 3: binnenpagina van een brochure van de ID19 van een later modeljaar.

11 gedachten over “Typografie Citroën jaren 60”

  1. Nog een poging de “Stephenson Blake Thorowgood Italic” komt ook aardig in de buurt.
    Maar het zou zo maar een “eigen franse” letter kunnen zijn.
    Ik heb geen vorobeeld van de accent grave hier, die maakt het zoeken nog completer.

    Beantwoorden
    • Jammer Pim, het is ook niet de Thorowgood Italic, vergelijk de onderkast ‘f’ maar, die heeft bij Stephenson Blake een krul onder de basislijn.

  2. Beste Chris,

    Het archief van Karel Suyling is ondergebracht bij de Bijzondere Collecties van de UVA, het boekje Citroën is verkrijgbaar bij ZOOproducties in Eindhoven.
    Succes

    Beantwoorden
  3. Wat fijn te weten dat er nog meer Citroën fanaten zijn. Zo tussen m’n 10e en 18e heb ik alles verzameld aan foldermateriaal, m.n. dat van Citroën. In je voorbeelden staat niet die markante letters van de AMI – 6 uit die periode. Als je interesse hebt, wil ik wel eens in mijn archief het een en ander voor je opzoeken; dat kun je dan bij mij inzien.
    Ik houd me ook aanbevolen voor je boek!
    groet, bert kooij

    Beantwoorden
  4. Het is niet de Monotype Falstaff 323, de onderkast ‘q’ van de Falstaff 323 wijkt af van de ‘q’ in het voorbeeld. Aangezien de reclame campagnes in Frankrijk gemaakt zijn, denk ik dus dat het waarschijnlijk om een Franse letter gaat.

    Beantwoorden
  5. In de letterproeven van Deberny & Peignot komt deze letter voor als ‘3e catégorie: Gras italiques’ of ‘3e catégorie: Normandes italiques’.

    Beantwoorden
  6. Nog een aanvulling:” De Falstaff is ook vindbaar in “the Atlas of Typeforms” pagina 80. (door James Sutton and Alan Barthram, Uitgeverij Lund Humphries in Londen. Eerste uitgave 1968)
    Als je wil kan ik je wel een fotootje sturen met de respectievelijk pagina. Er wordt gesproken over “fat faces” en een daarvan is de Monotype 323 Falstaff. Een lettertype uit 1935 aldus het bijschrift.

    Beantwoorden
  7. Hallo Chris
    Even nog een gedachte met je delen: De letter die gebruikt is voor Citroen doet me sterk denken aan de Falstaff. Een dikke bodoni achtige letter in 1 dikte te verkrijgen. Ik heb er destijds tijdens mijn opleiding grafische vormgeving in de jaren 70 vaak mee gewerkt. Toentertijd was alles nog “analoog”. Voor onze lessen typografie – in mijn geval van Jan Vermeulen – hadden we geplastificeerde voorbeeld vellen met allerlei lettertypen. En 1 daarvan was de Falstaff, een andere de Bodoni. Echt heel verschillend. Tijdens mijn studie aldaar hebben we ook les gehad van Karel Suyling. “De” grafisch ontwerper van de jaren 50 en 60 voor Citroen in Nederland. En met een grote voorliefde voor alles wat Frans was. Dus de Falstaff en Citroen lijkt me niet zo’n vreemde combinatie als je het in de juiste tijd plaatst. Weet niet of dit je iets verder helpt….
    Er is ook een boekje gemaakt ooit over Karel Suyling. Ik heb dat een tijd geleden weggegeven aan Citroen liefhebber. Miscchien dat je daar nog eens iets wijzer kan worden?
    Veel plezier met je onderzoek
    Groet Pim

    Beantwoorden
  8. Beste Chris,

    De letter die Sandberg gebruikte (een 19e-eeuwse cursief uit de collectie van de Stadsdrukkerij Amsterdam) en de door Citroën gebruikte letters gaan terug op dezelfde bron: een soort cursieve ultra-Bodoni. Daar zijn tal van verschillende varianten van getekend en gegoten in de loop der tijd. Ze lijken veel op elkaar, maar verschillen vaak in details.
    De letter op de brochure uit 1962 is zo te zien met de hand getekend. De tweede brochure is gezet uit een letter die lijkt op Normande:

    https://www.myfonts.com/products/italic-normande-434373

    Als je de letter wilt zien waar het ex libris van het Stedelijk mee is gedrukt kun je bij mij terecht 😉

    Beantwoorden

Plaats een reactie