Techniek

Cees Elzinga
ceeselzinga@proton.me
06 570 405 89

16 november 2025

Vergeling

Dit is mijn prentenkast die ik ooit bouwde van multiplex en vurenhout. 42 ondiepe laatjes voor het opbergen van mijn (nog) niet verkochte voorraad.

Vroeger werkte ik uitsluitend in zwart/wit. Later maakte ik ook prenten in kleur. Na een tijdje bleek dat de lichtere kleuren vergeelden: het wit werd geel en het lichtblauw werd grijs. Ik weet dat aan de vergeling van de witte inkt (op oliebasis) die ik van Gerstaecker kocht en ik stapte over op de inkt van Cranfield.

Nu bleek mij dat het probleem opnieuw en snel optreedt na opslag behalve bij ingelijste prenten aan de muur. Prenten onder op de stapel zijn niet sterker verkleurd dan prenten boven in de laatjes. Het papier verkleurt niet en lijkt ook niet anderszins aangetast. Mijn conclusie is nu dat de vergeling veroorzaakt wordt door de lijmdampen uit het multiplex van de kast.

Wat nu? Een andere geschikte kast is niet snel gevonden. Ik ben nu voornemens om de kast van binnen en van buiten met schellak te behandelen in de veronderstelling dat dat de zaak voldoende zal afsluiten.

5 gedachten over “Vergeling”

  1. Beste Cees,
    Ben eigenlijk aan het twijfelen of het toch niet aan de inkt ligt.
    Ik heb een houten ladenkast, met in elke lade een blad zuurvrij etsppier of passepartoutcarton.
    Ik heb altijd hangeschept zuurvrij etspapier gebruikt van Arches, en altijd Charbonnel inkten. En ook nog uit de periode net voor en net na de overname door LeFranc & Bourgois. (Hierna is Charbonnel weer verkocht aan een scandinavische partij, met desastreuze gevolgen voor de kwaliteit )
    Geen van mijn kleuretsen is verbleekt of verkleurd. Ook ‘oude’ kleuretsen die ik vanaf 1988 drukte.
    Ik vermoed, dat het toch aan de inkt ligt.

    Beantwoorden
    • Dag Tim,
      het is opvallend dat een paar verschillende prenten die bij mij en/of bij kopers al een ingelijst tijdje aan de muur hangen geen last hebben van de vergeling terwijl de exemplaren die ik er nog van heb, en die dus al ongeveer een jaar in de kast lagen totaal vergeeld zijn. Ik concludeer daaruit dat het dus niet de inkt is.
      AI meldt ook dat het zeer waarschijnlijk aan formaldehyde-dampen uit het plaatmateriaal ligt.

  2. Beste Cees,
    Hout is niet zuurvrij, en met name multiplex en vurenhout zijn dat niet.
    Ik zou zuurvrij passepartoutcarton kopen, dit op maat snijden zodat het in de lade kan liggen en ook de onderkant van een lade voorzien, eventueel de zijkanten van de lade ook voorzien van passepartoutcarton. Of een los stuk ppcarton op de stapel etsen leggen.
    De lade wordt wel iets minder groot, maar is dan beslist zuurvrij.
    Bij het drukken kunnen kleuren ook veranderen, zeker bij zinkplaten, als je daar gele etsinkt op doet wordt dat al snel bruiner. Bij koper minder, en als je koperplaten verstaald, blijft wit wit en geel geel. Maar ik denk dat de kleurverandering optreedt door het hout.

    Beantwoorden

Laat een antwoord achter aan de redactie Reactie annuleren