Afgelopen jaar verscheen De oorlog in stukjes, een keuze uit Carmiggelts Kronkels over de oorlog. Deze bundel werd enthousiast ontvangen, maar op één punt sterk bekritiseerd, namelijk het gemis aan annotaties en tekstkritiek. Deze uitgave wil in die lacunes voorzien. Aan de hand van deze Kronkels volgt Ellen Krol in dit boek hoe Carmiggelt zijn eigen verzetsverleden maskeerde, mogelijk omdat ‘de gewone mensen’ anders dagelijks aan eigen eventuele tekortschieten herinnerd zouden worden.

En hoe schrijft Carmiggelt over de Nederlander onder Duitse bezetting en over de verhouding tussen vervolgde en niet-vervolgde Nederlanders? Er duiken in de jaren ’50, een tijd dat in Nederland de Jodenvervolging bijna uit het collectieve geheugen weggewist leek, stationstaferelen met deportaties van joden op in de Kronkels. Wrevel tussen onderduikers en onderduikgevers komt al vroeg ter sprake, en in latere jaren de rol van snoevers en overgebleven stille betrokkenen die zonder enige pathos hun verhaal doen. Zoals Carmiggelt zelf.

Ellen Krol was docent Nederlandse letterkunde en promoveerde op een begripshistorische studie van huiselijkheid, De smaak der natie. Ze was van 2002 tot 2015 verbonden aan de sectie Nederlands van de Karelsuniversiteit te Praag. Sindsdien schrijft zij essays over literatuur voor Tzum en De Parelduiker, waarvan sommige gebundeld zijn in Onbevrijd gevoel, Schrijvers over de Jodenvervolging en daarna. (Groningen 2024).